P
PowtórkaED
Zaloguj się
Matematyka · Klasa 2 liceum

Wyrażenia wymierne – klasa 2

Dział „Wyrażenia wymierne” w klasie 2 liceum obejmuje: wyrażenia wymierne. W aplikacji PowtórkaED czeka na Ciebie 98 zadań z tego działu, z podpowiedziami krok po kroku.

Uczeń zapisuje ułamki algebraiczne, wyznacza ich dziedzinę, skraca je po rozkładzie na czynniki, mnoży i rozwiązuje proste równania wymierne, zawsze sprawdzając, czy wynik należy do dziedziny.

Zakres działu

  • Wyrażenia wymierne – Dziedzina, skracanie, mnożenie i równania wymierne

Co trzeba umieć

  • wyznaczać dziedzinę wyrażenia wymiernego
  • skracać ułamki algebraiczne po rozkładzie na czynniki
  • mnożyć wyrażenia wymierne
  • rozwiązywać równania wymierne i sprawdzać dziedzinę

Najczęstsze błędy

  • skracanie składników sumy zamiast czynników iloczynu
  • pominięcie warunku, że mianownik jest różny od zera
  • zapomnienie o sprawdzeniu rozwiązania w dziedzinie
Wskazówka dla ucznia i rodzica

Zanim cokolwiek skrócisz, zapisz dziedzinę. Skracać wolno tylko czynniki, więc najpierw rozłóż licznik i mianownik na czynniki.

Przykładowe zadania z rozwiązaniami

Tak wyglądają zadania i rozwiązania krok po kroku w aplikacji – w każdym zadaniu uczeń dostaje trzy poziomy pomocy.

Przykład 1

Wyrażenie (x + 5) / ((x + 4)²) jest określone dla liczb rzeczywistych z pewnymi wyjątkami. Ile jest liczb wykluczonych?

Krok 1. Wyrażenie wymierne nie ma sensu, gdy mianownik jest równy zero.
Krok 2. Mianownik (x + 4)² = 0 tylko dla x = −4 (kwadrat jest zerem wtedy, gdy zerem jest liczba podnoszona do kwadratu).
Krok 3. Liczba wykluczonych wartości x: 1.
Odpowiedź: 1.
Zapamiętaj: dziedzina wyrażenia wymiernego: mianownik różny od zera.
Przykład 2

Oblicz wartość wyrażenia (x² − 4) / (x − 2) dla x = 9.

Krok 1. x² − 4 = (x − 2)(x + 2), więc po skróceniu wyrażenie jest równe x + 2.
Krok 2. Dla x = 9: 9 + 2 = 11.
Odpowiedź: 11.
Zapamiętaj: uproszczenie przed podstawieniem upraszcza rachunki.
Przykład 3

Znajdź rozwiązanie równania (x² − 25) / (x − 5) = 14 w zbiorze liczb rzeczywistych różnych od 5.

Krok 1. Dziedzina: x ≠ 5. Licznik rozkładamy: x² − 25 = (x − 5)(x + 5), więc dla x ≠ 5 wyrażenie jest równe x + 5.
Krok 2. Równanie x + 5 = 14 daje x = 14 − 5 = 9.
Krok 3. Sprawdzenie dziedziny: 9 ≠ 5, więc rozwiązanie jest poprawne.
Odpowiedź: 9.
Zapamiętaj: po rozwiązaniu równania wymiernego trzeba sprawdzić dziedzinę.

Lekcje wideo

Inne działy tej klasy

Wyrażenia wymierne w innych klasach